keyifli alışveriş. DEKOPAZAR
Zemin > Halı
Sektöre eleştirel bir bakış
      Yahya Dörterler: “Kısa zamanda büyüyen sektörümüzün çeşitli sorunları olması doğaldır. Sezonluk piyasa daralmaları ile üretimlerin azalması, yeni ürün oluşturma, yeni piyasalara ulaşma ve tam müşteri memnuniyetini sağlayacak teknik sistemlerin oluşturulamaması, sermaye yetersizliği gibi nedenlerden ötürü bir kısım firmalar aynı kalite ve renklerden ürünlerle fiyatta rekabet ederek aynı piyasada bulunmakta ve yapılan yatırımların karşılayamayacağı satış fiyatları oluşturulabilmektedir.”
     
     İlk olarak 1980 yılında geldiğim Gaziantep’teki dokuma kültürünün çok eskilere gittiğini hatta bazı ailelerin lakaplarının, soyadlarının çeşitli dokuma terimlerinden oluştuğunu görmüştüm. Daha önceki dönemde çevirme tezgahlarla makine halısı üreten öncü ustalardan sonra, o dönemde Gaziantep’te çeşitli halı dokuma makineleri seri olarak yapılmaya başlanmıştı.
     
     Üniversitede halı branşında projeler vererek ve stajımı da Hasel Halı’da yaparak bu dalda yoğunlaşmaya başladım.
     
     1983 yılından itibaren Kayseri’de Erciyas Desen ve Jakar Karton Atölyesi olarak faaliyete başlayınca, dönemin firmalarının desen atölyelerini ve serbest desinatörleri izleme imkanım oldu. Askerlik görevinden sonra 1987 yılında, oluşan talep ile Gaziantep’e taşınarak Yateks Desen ve Jakar Kart Atölyesi olarak çalışmaya başladım.
     
     Gaziantep’teki üretim kapasitesi, özellikle Gaziantep’te imal edilen ve dışardan gelen halı tezgahlarıyla 80’lerde ve 90’lı yılların başında sürekli olarak arttı. Kimi firmalar, 15-30 tezgah kapasitesine ulaştı. Gaziantep dışında ise halı sektöründe, 1987’lerde Vandewılle ADR ve 1994 yılında CRM’in piyasaya çıkması ile üretim hızlanmış ve kolaylaşmıştı, piyasalara hızlı cevap verilebiliyordu. 1990’lı yıllar boyunca Gaziantep, Merinos Halı dışında bu oluşuma ayak uyduramamıştı. Beklenti, yerli tezgah üreticilerinin 90-100 devirli elektronik desen okuma kutulu veya elektronik jakarlı halı dokuma tezgahlarıydı. Ancak bu gerçekleşmeyince 2000 yılıyla beraber elektronik desen okuyuculu eski halı tezgahları ve yeni 120-140 devirli halı dokuma tezgahları ithal edilmeye başlandı. Girişimci şehir olan Gaziantep ve özellikle eski halı sektörünün bulunduğu Ünaldı Sanayi Bölgesi’nden birçok halıcının yatırımıyla 3-4 yıl gibi çok kısa zamanda Gaziantep makine halıcılığı sektöründe çok hızlı bir değişim yaşandı ve bu süreç halen sürmektedir.
     
     Şu anda geldiğimiz nokta, yıllardır hayalim olan modern makine parkını sürekli yükselten, dışardan uzman teknik elemanlar getirtebilen, dünya halı piyasalarının dikkatini ve ilgisini çekebilen ve bunların neticesinde üretim yaparak ülkemize katma değer oluşturan, ihracat dolayısı ile ülke ekonomisine faydalar sağlayan ve dünyanın en büyük iki makine halısı üretim merkezinden biri haline gelmektedir.
     
     Bu kısa zamanda büyüyen sektörümüzün çeşitli sorunları olması doğaldır. Sezonluk piyasa daralmaları ile üretimlerin azalması, yeni ürün oluşturma, yeni piyasalara ulaşma ve tam müşteri memnuniyetini sağlayacak teknik sistemlerin oluşturulamaması, sermaye yetersizliği gibi nedenlerden ötürü bir kısım firmalar aynı kalite ve renklerden ürünlerle fiyatta rekabet ederek aynı piyasada bulunmakta ve yapılan yatırımların karşılayamayacağı satış fiyatları oluşturulabilmektedir.
     
     Çözüm olarak, firmaların müşteri memnuniyetini sağlayacak hızlı teslim olanağı ve ürün çeşitliliği için makine parkı, yeni renk, desen ve kalitelerde ürün, dünya pazarlarına ulaşabilecek, irtibat sağlayacak ve marka oluşturabilecek halı işletmeleri oluşturabilmektir.
     
     Yukarıda belirttiğimiz çözümlere ulaşmak için yetişmiş idareci, desinatör, dış ticaret ve büro elamanlarına ihtiyaç vardır.
     
     Desinatör ihtiyacı için özel kurslar açılmakta, ayrıca Halıcılar Odası’nda, Sanayi Odası ve Ticaret Odası’nda kurs için hazırlıklar sürmektedir. Firmalarda yeni desinatörler yetişmekte ayrıca şehir dışından desinatörler şehrimize gelerek sektöre katkı sağlamaktadır. 15-20 yıllık dönem içersinde Atlas, Saray, Koyunlu, Bahariye ve Gümüşsuyu gibi firmalara hizmet veren meslektaşlarımız Gaziantep’e gelerek hizmet vermeye başlamışlardır.
     
     Ancak müşteri ihtiyaçlarına desen, renk ve kalite oluşturabilecek elemanlar uzun dönemde ve emek ile yetişebilmektedir. Bunun için iyi bir eğitim programı ve bu programı uygulayacak gerekli süreyi, mekanları ve eğiticileri oluşturmak gerekmektedir. Bu eğitimi, konunun esas muhatabı olan eğitim kurumlarında meslek liselerinin tekstil, el sanatları bölümünde yetenekli gençlerin teşvik edilerek 3 yıl; dikey geçiş hakkı ile de Gaziantep Üniversitesi’nin 2 yıllık yüksek okul eğitimini alarak, özel sektörden de uzmanlaşmış eğitici desteği ile toplam 5 yılda halı sektörü ihtiyaçlarına uygun, zemin örgü sistemlerine vakıf, yabancı dil, bilgisayar ve işletme gibi temel dersleri de almış kişiler yetiştirilmelidir. Desen ders programlarının bir bölümü desinatörlükte uzmanlaşmak üzere sanat ağırlıklı, diğer bölümü ise teknik, işletme ve dış ticaret ağırlıklı olan “Makine Halısı Bölümü” kurmak için Gaziantep Üniversitesi Meslek Yüksek Okulu Müdürlüğü ile çalışma yapılmıştı. Ancak yönetim değişikliğinden sonra bu proje hayata geçirilemedi. Sadece meslek liselerinden biriyle çalışmalar sürmektedir. İhtiyacın yukarıda sözünü ettiğim devlet eğitim kurumlarında özel sektör desteğiyle karşılanabileceği kanaatindeyim.
     
     Sektörümüzü bilgilendirmek, iletişim sağlamak ve yön verebilmek yukarıda değindiğimiz kimi sorunların çözümü konusunda, Halıcılık Odası’nın bütün üyelerinin de katılımıyla daha etkin bir çalışmanın büyük faydalar sağlayacağı inancındayım.
     
DESİNATÖR EĞİTİM PROGRAMI TEMEL SANAT EĞİTİMİ
  • Temel sanat eğitiminin öneminin anlatılması
  • Ünlü sanatçıların eserlerinden örnekler gösterilerek değerlendirilmesi
  • Doğadaki tasarımın anlatılması
  • Kurşun kalem ile doğadaki herhangi bir objenin çizilmesi
  • Belirlenen alanda boyutlandırma
  • Çizimde ışık gölge esasları
  • Çizimde derinlik (Üçüncü boyut)
  • Çizimde perspektif
  • Oluşumda genel dengi
  • Kullanılacağı ortama uygun olarak çizimi kirkit, renk, ışık, gölge, leke, teknik, stilize ve doku ortamında oluşturmak.

         
    EKONOMİDE MAKİNA HALICILIĞI
  • Dünyada makine halısının tarihçesi
  • Türkiye’de makine halısının tarihçesi
  • Dünyada makina halısının ev tekstilindeki yeri
  • Bölgelere ve ülkelere göre renk, kalite ve desen tercihleri

         
    GELENEKSEL MOTİFLER VE TASARIMLAR
  • Resim ve süsleme sanatının tarihçesi
  • Geleneksel Türk Sanatları
  • Geleneksel Türk Halıcılığı
  • Geleneksel el halıları ve motifleri
  • Geleneksel Türk motiflerinden örneklerin kurşun kalemle çizilmesi
  • Çizilen motiflerin kareli kağıda aktarılması ve esasları.

         
    BİLGİSAYARLI HALI DESENCİLİĞİ
  • Halı çiziminde kullanılacak paket programların tanıtılması ve uygulamalar yapılması
  • Bilgisayarda mevcut örneklerin gösterilerek yorumlar yapılması
  • Kareli ortama çizilmiş desenlerin el becerisini arttırmak amacıyla bilgisayara aktarılması.

         
    TASARLANMIŞ DESENİN BOYUTLARININ ÇİZİLMESİ
  • Ürünün kalitesine göre nokta sayısının hesaplanması
  • 250X350, 300X400, 300X600, 400X400, 400X500, 400X600 gibi büyük boyut çizme esasları
  • 160X250, 150X235, 80X120, 67X100, 50X80, 40X40 gibi küçük boyut çizme esasları
  • 100X200, 100X300, 100X400, 80X150, 80X300 gibi yolluk boyut çizme esasları
  • Rulo çizme esasları

         
    BİLGİSAYARDA HALI DESEN TASARIMI
  • Kareli ortama çizilen geleneksel Türk motiflerin bilgisayara aktarılması
  • Kareli ortama çizilen serbest motiflerin mouse ile bilgisayara aktarılması
  • Çizgi ortamdaki motiflerin scanner aracılığıyla bilgisayara aktarılması ve karelenerek temizlenmesi
  • Çizgi ortamdaki planların scanner aracılığıyla bilgisayara aktarılması ve karelenerek temizlenmesi
  • Fotoğraf ve grafik olarak kaydedilen doğanın çeşitli unsurlarının ve dokularının bilgisayara aktarılarak kareli ortamda kullanılabilecek motif, doku, plan vb. haline getirilmesi
  • Çalışma nokta en, boy adedinin ürün kalite ve boyutuna göre belirlenmesi
  • Yukarıdaki yollarla bilgisayara arşivlenen motif, plan ve dokulardan, üreticinin ihtiyacına, günün modasına, kullanılan malzemeye, dokuma tekniğine, rengine, istenen kaliteye ve fiyat politikasına uygun tasarım oluşturmak.

         
    DESENDE RENK TASARIMI
  • Renk hakkında genel bilgi
  • Geleneksel Türk Halıcılığı’nda renk ve desenlerin uygulamasının incelenmesi
  • Halıda kullanılan malzemelerin renk özellikleri
  • Tasarımda renk adedinin belirlenmesi
  • Tasarımda kullanılan renkleri; birbirlerine, mamul ürünün kullanım mekanına, hedef pazarın tercihlerine, dokunacağı teknolojiye ve kalitesine uygun olarak belirlemek
  • Belirlenen renkleri, planlanan denge içerisinde tasarımın tamamını gözönünde bulundurarak motiflerde ve zeminde kullanmak
  • Tasarımın çeşitli varyantlarını kayıt ederek aynı zamanda bilgisayar ortamında görerek son tercihin yapılması
  • Tasarımı üreterek mamul olarak görmek, değiştirilmesi gereken yerler varsa son iyileştirmeleri yaparak tasarımı ürün olarak tüketiciye sunmak.

         
    YAHYA DÖRTERLER
          “1961’de Kayseri’de doğdu. 1983’de İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Tekstil Bölümü’nü bitirdi. Kayseri’de desen ve jakar karton atölyesinde çalışma hayatına başladı. 1987’den beri Gaziantep’te bulunan Yateks Desen ve Jakar Karton Atölyesi’nde faaliyetini sürdürmektedir. 2002 ve 2003 yıllarında Türkiye‘den ilk desen atölyesi olarak Domotex Fuarı’na katılmıştır.”
         
    Kaynak: halionline.net
  • Google
    Google



    Reklam vermek için...